Zawieszenie działalności a ZUS

Jak wynika z danych CEIDG, w 2020 roku aż 280 tys. firm zawiesiło działalność, a 142 tys. zostało zamkniętych. Sytuacja ta niewątpliwie jest efektem pandemii koronawirusa i wywołanego przez nią kryzysu gospodarczego. Dla wielu przedsiębiorców zawieszenie działalności było najlepszym rozwiązaniem w sytuacji, gdy zyski były mniejsze lub nie było ich w ogóle. Osoby takie był również zwolnione z płacenia składek na ubezpieczenie społeczne w ZUS. No właśnie – jak wygląda kwestia zawieszenia działalności i ZUS-u? Okazuje się, że rząd planuje zmiany, z powodu których niektórzy przedsiębiorcy będą musieli opłacać składki nawet po zawieszeniu działalności.

Czy po zawieszeniu działalności trzeba płacić składki ZUS?

To podstawowe pytanie, które zadają sobie przedsiębiorcy rozważający zawieszenie działalności gospodarczej. Z reguły powodem takiej decyzji są problemy finansowe firmy, problemy zdrowotne lub inne sytuacje, które uniemożliwiają uzyskiwanie odpowiednio wysokich przychodów. Zrozumiałe jest zatem zwolnienie przedsiębiorców, którzy zdecydowali się na zawieszenie działalności, z obowiązku płacenia składek ZUS.

Dotychczas tak właśnie było. Przedsiębiorcy, którzy zdecydowali się na zawieszenie działalności, nie musieli (i nadal nie muszą) opłacać składek ZUS. To zrozumiałe, biorąc pod uwagę, że w okresie, gdy firma nie funkcjonowała, nie osiągała ona przychodów, z których przedsiębiorca mógłby opłacić składki.

Jak wygląda cała procedura?

Aby zawiesić działalność gospodarczą, która zarejestrowana jest w CEIDG, należy złożyć odpowiedni wniosek CEIDG-1 – czyli ten sam, który składany był podczas zakładania firmy. We wniosku tym należy zaznaczyć, jaki jest cel jego złożenia – czyli zawieszenie działalności gospodarczej. Zgodnie z przepisami przedsiębiorca ma prawo zawiesić działalność na okres od 30 dni do 24 miesięcy.

Po złożeniu wniosku w urzędzie odpowiednia informacja zostaje przekazana m.in. do ZUS-u. Sporządzone zostaną odpowiednie formularze:

  • ZUS ZWPA – wyrejestrowanie płatnika składek,
  • ZUS ZWUA – wyrejestrowanie z ubezpieczeń osoby prowadzącej działalność gospodarczą  oraz wyrejestrowanie z ubezpieczeń osób współpracujących,
  • ZUS ZCNA – wyrejestrowanie członków rodziny osoby ubezpieczonej – osoby prowadzącej działalność gospodarczą oraz osoby współpracującej.

Uwaga! Przedsiębiorca nie musi samodzielnie sporządzać tych wniosków ani przekazywać ich do odpowiedniego urzędu. Cala procedura jest przeprowadzana automatycznie po złożeniu wniosku CEIDG-1.

Po zawieszeniu działalności przedsiębiorca nie ma obowiązku płacenia składek ZUS na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Oznacza to również, że od dnia zawieszenia działalności przedsiębiorca nie jest ubezpieczony.

Jak obliczyć składkę w przypadku zawieszenia działalności w połowie miesiąca?

Nie każdy przedsiębiorca decyduje się na zawieszenie działalności na koniec miesiąca. Niektórzy robią to w jego trakcie. Jak w takim przypadku obliczyć składkę ZUS?

Otóż należy zapłacić składkę za odpowiednią część miesiąca, podczas której prowadzona była działalność gospodarcza. W tym celu składkę ZUS należy podzielić przez liczbę dni w danym miesiącu, a wynik pomnożyć przez liczbę dni, przez jakie była prowadzona firma (włącznie z weekendami).

W takiej sytuacji należy złożyć w ZUS-ie odpowiednią deklarację, w której przedstawione zostaną rozliczenia składki za odpowiednią część miesiąca. Jest to istotne, ponieważ pozwoli na uniknięcie ewentualnych nieporozumień i wątpliwości dotyczących tego, czy rzeczywiście przedsiębiorca zapłacił odpowiednią część składki.

Zawieszenie działalności a ZUS – jakie zmiany planuje rząd?

Jak się okazuje, być może już niebawem przedsiębiorcy będą zmuszeni do opłacania składek ZUS również wtedy, kiedy zdecydują się na zawieszenie działalności gospodarczej. Jak wynika z projektu nowelizacji ustawy o ubezpieczeniach społecznych, rząd planuje ogromną zmianę. Co ważne, zmiana ta ma dotyczyć właścicieli spółek z o.o., jawnych, komandytowych oraz partnerskich. Właściciele tych rodzajów działalności będą musieli płacić składki również w czasie, gdy ich działalność będzie zawieszona.

Sprzeciw wobec planowanych zmiany wyraził już Rzecznik MŚP, który zaapelował o zmianę planowanych przepisów. Jak twierdzi Rzecznik, zamiar wprowadzenia takiej zmiany należy ocenić negatywnie. Krok taki stanowiłby zaprzeczenie idei zawieszenia działalności gospodarczej. Taka zmiana z pewnością nie zostałaby oceniona pozytywnie przez przedsiębiorców.

Podsumowanie

Wielu przedsiębiorców zadaje sobie pytanie: „zawieszenie działalności a ZUS – czy trzeba płacić składki?”. Dotychczas nie było takiej konieczności – osoby, które zdecydowały się na zawieszenie działalności, były zwolnione ze składek ZUS na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Być może jednak już niebawem przedsiębiorcy będą musieli płacić składki nawet po zawieszeniu działalności. Miejmy nadzieję, że taka zmiana nie zostanie wprowadzona, ponieważ – jak stwierdził Rzecznik MSP – byłoby to całkowite zaprzeczenie idei zawieszenia działalności gospodarczej.