Barter – co to jest? Jak rozliczyć umowę barterową?

Jeden z klientów zaproponował Ci współpracę barterową i chciałbyś dowiedzieć się nieco więcej na temat takiej formy rozliczenia, zanim podejmiesz decyzję? Poznaj najważniejsze informacje na temat barteru – co to jest, jak rozliczać barter i czy warto decydować się na taki rodzaj współpracy.

Barter – co to jest?

Zacznijmy od znalezienia odpowiedzi na najważniejsze pytanie, które brzmi: barter – co to jest? Otóż barter to wymiana bezgotówkowa, w przypadku której rozliczenie następuje nie na podstawie pewnej kwoty, a z wykorzystaniem określonych towarów i usług. Strony transakcji nie rozliczają się gotówkowo, a zamiast tego wymieniają się towarami lub wzajemnie świadczą usługi, dzięki czemu transakcja jest korzystna dla każdej ze stron. Główne założenie jest takie, aby ostateczny bilans rozliczenia był zerowy.

Na czym polega współpraca barterowa?

Choć wydawałoby się, że współpraca barterowa nie jest dzisiaj tak chętnie wykorzystywana, jest to jedna z najstarszych form rozliczenia. Niegdyś był to handel wymienny – dzisiaj jego nowoczesną formą jest właśnie współpraca barterowa. Obecnie wiele osób również decyduje się na barter, ponieważ w wielu przypadkach taka forma współpracy okazuje się bardzo korzystna. We współpracy barterowej chodzi przede wszystkim o to, że strony transakcji w ramach rozliczenia nie oferują pieniędzy, a towary lub usługi. Istotne jest to, aby ich wartość była taka sama lub porównywalna, ponieważ dzięki temu transakcji będzie korzystna dla każdej ze stron.

Umowa barterowa – co powinna zawierać?

Obowiązujące w Polsce przepisy nie regulują w żaden sposób kwestii związanych ze współpracą barterową. W związku z tym duże znaczenie ma tutaj swoboda zawierania umów. Chodzi o to, że strony mogą samodzielnie określić wszystkie zasady współpracy barterowej, włącznie z informacjami, które znajdą się w umowie. Dla bezpieczeństwa stron warto jednak zadbać o to, aby w umowie znalazły się następujące informacje:

  • dane każdej ze stron, a także dane firm,
  • datę i miejsce zawarcia umowy,
  • datę wykonania umowy (np. wykonania usługi lub przekazania towaru),
  • informacje o tym, jaki dokładnie jest przedmiot umowy (np. jaką usługę wykona strona lub jaki towar przekaże w ramach umowy),
  • ustaloną wartość przedmiotu umowy
  • ewentualnie: konsekwencje niedopełnienia treści umowy przez którąś ze stron.

 

W przypadku współpracy barterowej strony nie mają obowiązku sporządzania umowy na piśmie. Warto jednak zdecydować się na takie rozwiązanie, dla zwiększenia bezpieczeństwa transakcji. Istotne jest to, że na gruncie prawa cywilnego umowa taka jest umową nienazwaną, a każda ze stron jest zarówno sprzedającym, jak i kupującym.

Barter a podatek dochodowy i VAT

Wiele osób, decydujących się na współpracę barterową, zastanawia się, jak wygląda kwestia podatku dochodowego i VAT. Choć barter jest transakcją bezgotówkową, transakcja taka rodzi pewne obowiązki prawne. Przede wszystkim tego typu wymiana powinna zostać ujęta w księdze przychodów i rozchodów.

Jak to zrobić? Najpopularniejszą metodą jest wystawianie przez firm faktur, w których pod uwagę brana jest cena produktu podana przez kontrahenta. Należy także określić wysokość podatku.

Innymi słowy, każda ze stron powinna uiścić podatki od otrzymanego towaru na podstawie jego wartości – kwestię tę regulują przepisy, w których zysk taki określany jest jako „przychód w naturze”. Kwestię tę reguluje również Art. 11 Ust. 1 Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

 

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 przychód z kapitałów pieniężnych ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19 przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych, art. 25b pojęcie przychodów bez pokrycia, art. 30ca opodatkowanie dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej, art. 30da podatek od dochodów z niezrealizowanych zysków i art. 30f podatek od dochodów zagranicznej jednostki kontrolowanej, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Przy współpracy barterowej, gdzie wartość przedmiotu przekazanego przez każdą ze stron jest identyczna, wysokość zarówno podatku dochodowego, jak i podatku VAT, powinna się redukować.

Barter – czy warto rozliczać się w ten sposób?

Choć barter nie wydaje się bardzo popularną metodą rozliczenia, wiele przedsiębiorstw decyduje się na taką właśnie formę współpracy. W wielu przypadkach jest ona o wiele bardziej korzystna, niż rozliczenie gotówkowego – szczególnie wtedy, gdy firmy oferują towary, które są pożądane przez drugą stronę. Doskonałym przykładem może być rozliczenie barterowe, gdzie strony umieszczają na swoich stronach reklamy firmy kontrahenta – jest to bardzo popularny „produkt” w branży medialnej. Takie rozliczenie z pewnością jest bardziej opłacalne niż konieczność pokrycia kosztów reklamy. W każdym przypadku warto jednak zastanowić się, jakie będą korzyści wynikające ze współpracy barterowej i czy warto zdecydować się na taką formę rozliczenia.