Amortyzacja samochodu ciężarowego – co warto wiedzieć

Prowadzisz biznes z wykorzystaniem samochodu? Aby wydatki związane z użytkowaniem pojazdu zaliczyć do kosztów, nie trzeba go wprowadzać do ewidencji środków trwałych. Względy podatkowe skłaniają jednak wielu przedsiębiorców do podjęcia takiej decyzji. Dlaczego? Istnieje wówczas możliwość dokonania odpisów amortyzacyjnych, które są księgowane jako koszty firmowe. Sprawdź, jak powinna zostać przeprowadzona amortyzacja samochodu ciężarowego w Twojej firmie!

Środek trwały – zacznijmy od początku

Ustawa o PIT nie konkretyzuje definicji środka trwałego, jednak art. 22a ust. 1 ustawy określa, jakie składniki majątku podlegają amortyzacji. Czytamy w nim, że amortyzowane są m.in. stanowiące własność lub współwłasność podatnika środki transportu.

Aby zaliczyć samochód do środków trwałych, musi on spełnić jednocześnie 5 warunków:

  • przewidywany okres używania w działalności powinien być dłuższy niż rok,
  • powinien być nabyty we własnym zakresie przez przedsiębiorcę,
  • powinien stanowić własność lub współwłasność podatnika,
  • powinien być kompletny i zdatny do użytku w dniu przyjęcia do używania,
  • powinien być wykorzystywany do celów związanych z działalnością gospodarczą albo oddanym do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub umowy leasingu.

Amortyzacja środków trwałych – próba definicji

Amortyzacja środka trwałego to systematyczne odpisywanie części jego wartości w koszty związane z jego zużyciem. Odpisy te rozłożone są na określony czas i rozpoczynają się w miesiącu następnym po przyjęciu środka do użytkowania. Zakończenie amortyzacji kończy się po zrównaniu wartości odpisów amortyzacyjnych z wartością początkową środka trwałego lub odpisów z wartością początkową lub wartością z chwilą przeznaczenia go do likwidacji, sprzedaży lub stwierdzenia jego niedoboru.

Zanim przejdziemy do kwestii amortyzacji samochodu ciężarowego, warto poznać najistotniejsze metody amortyzacji wykorzystywanej także przy tego typu pojazdach.

Po pierwsze – amortyzacja liniowa

Najprostszą i najczęściej wybieraną metodą jest amortyzacja liniowa, w której zakłada się, że środek trwały przez cały rok będzie się zużywał w takim samym stopniu. Polega ona na dokonywaniu co miesiąc odpisów amortyzacyjnych o równej wartości. Stawkę amortyzacji wybiera się w oparciu o Klasyfikację Środków Trwałych.

Degresywna amortyzacja samochodu

Zastosowanie amortyzacji degresywnej możliwe jest w odniesieniu do środków transportu poza samochodami osobowymi. W przypadku tej metody przyjmuje się, że wydajność środka trwałego z czasem maleje. W pierwszym roku stawka amortyzacji podwyższana jest o współczynnik nie wyższy niż 2, a amortyzacja w tym roku ustalana jest od wartości początkowej, w kolejnych od wartości początkowej pomniejszonej o wartość dokonanych odpisów. Gdy odpisy wyliczone tą metodą byłyby niższe niż według liniowej, podatnik dokonuje odpisów metodą liniową. Metoda degresywna jest bardzo korzystna dla podatnika, gdyż wartość odpisów amortyzacyjnych w początkowym okresie jest o wiele wyższa niż w latach późniejszych.

Amortyzacja przyśpieszona, czyli nabieramy tempa

Podatnik ma również do wyboru metodę przyspieszoną, inaczej zwaną metodą indywidualnych stawek amortyzacyjnych. Stwarza ona możliwość ustalenia indywidualnej stawki w przypadku nabycia używanych lub ulepszonych środków trwałych. Należy pamiętać, że taka możliwość istnieje wyłącznie w odniesieniu do środków wprowadzanych do ewidencji po raz pierwszy.

Amortyzacja samochodu ciężarowego

W odniesieniu do samochodów ciężarowych zaliczonych do środków trwałych przedsiębiorcy mają możliwość zastosowania jednej z czterech metod amortyzacji: liniowej, jednorazowej, degresywnej oraz ze stawką indywidualną. Każda z tych metod posiada charakterystyczne cechy:

  • amortyzacja jednorazowa samochodów ciężarowych (spełniających warunki ustawy dotyczących pojazdu ciężarowego), w której mały podatnik oraz początkujący przedsiębiorca mogą zastosować jednorazową amortyzację w ramach pomocy de minimis. Łączna wartość amortyzacji w trakcie roku podatkowego nie może przekraczać 50 000 euro.
  • amortyzacja liniowa, w której maksymalna roczna stawka amortyzacyjna nie może przekroczyć 20%. Maksymalny okres amortyzacyjny w tym wypadku wynosi 5 lat,
  • amortyzacja degresywna przy zastosowaniu współczynnika amortyzacji 2, który pozwala na szybszą amortyzację. W drugim roku podatkowym zmniejsza się wartość początkową o wartość dokonanych odpisów, jednak nadal zastosowanie ma podwyższona stawka. Po zrównaniu wartości odpisów stosuje się amortyzację liniową,
  • amortyzacja samochodu ze stawką indywidualną, gdzie minimalny okres wynosi 30 miesięcy, jednak konieczne jest spełnienie dwóch warunków: samochód wprowadzany jest do ewidencji środków trwałych podatnika po raz pierwszy oraz musi spełniać warunek uznania go za używany lub ulepszony. 

Wybór odpowiedniej metody amortyzacji nie jest prosty, ponieważ raz podjęta decyzja, niesie ze sobą konkretne skutki podatkowe, dlatego warto zastanowić się, które rozwiązanie wybrać jako optymalne w Twojej firmie.