Zmiany w VAT (cz. II) – Split Payment

Zapraszamy na drugą część serii opisującej najważniejsze zmiany w VAT. Zgodnie z zapowiedzią bohaterem tego artykułu jest Split Payment.

Split Payment – co to jest?

Split payment to narzędzie do walki z nadużyciami podatkowymi. Zwany jest także mechanizmem podzielonej płatności (MPP). Polega na podzieleniu zapłaty za transakcję na dwa rachunki: ogólny, dla kwoty netto oraz powiązany rachunek VAT – dla wartości podatku.

Zastępuje stosowany wcześniej mechanizm odwrotnego obciążenia.

Funkcjonuje jako opcja dobrowolna od lipca 2018 roku, jednak od listopada 2019 stał się obowiązkowy dla wybranych branż. Dokładnie dla 150 grup towarowych i usługowych (wymienione w załączniku nr 15 do ustawy o VAT), najbardziej podatnych na wyłudzenia skarbowe.

Jak stworzyć takie rachunki?

Właściwie nie musimy nic robić. Banki same otwierają rachunki VAT (subkonto) i prowadzą je bez dodatkowych opłat (równolegle z naszym kontem firmowym). Nie potrzeba na to żadnych dodatkowych umów.

Podmioty zagraniczne, które rozliczają transakcje podlegające opodatkowaniu VAT, zobowiązane są do otwarcia rachunku bankowego w Polsce.

Kiedy obowiązuje?

Jest obowiązkowy dla transakcji między firmami z określonej w ustawie grupy towarowo-usługowej (str. 27).

Wartość brutto transakcji musi wynosić co najmniej 15 tys. zł (lub równowartość w innej walucie). Istotne jest tu jednak to, że wartość ta odnosi się do konkretnej transakcji, dlatego obowiązuje także przy płatnościach na mniejsze kwoty ale realizowanych większą liczbą przelewów w ramach określonej transakcji.

Pojedyncze płatności na niższe kwoty możemy realizować przelewem tradycyjnym lub gotówką.

Obowiązkowy split-payment nie będzie miał zastosowania, jeśli formą zapłaty będzie kompensata.

Jak to działa?

Wystawca faktury, na której choćby jedna pozycja uwzględnia towar bądź usługę ujętą w Załączniku nr 15, zobowiązany jest do umieszczenia na dokumencie informacji o konieczności zastosowania MPP (hasło: “mechanizm podzielonej płatności”). Ważne: dotyczy to faktur o łącznej wartości równej lub większej od 15 tys zł brutto (lub równowartość w innej walucie) dla danego kontrahenta. Jest to szczególnie istotne dla przedsiębiorców, którzy mają zawarte umowy ze swoimi kontrahentami. Warto przy tej okazji zweryfikować ich zapisy i upewnić się, czy nie określają mniejszych płatności za transakcję wartą w sumie więcej niż umowny limit…

Odbiorca faktury, zobowiązany jest do dokonania płatności w mechanizmie split-payment… nawet w przypadku braku adnotacji ze strony wystawcy (zgodnie z art. 108b ust. 1a ustawy o VAT). Działa to także w drugą stronę. Jeśli usługi/towary nie zostały ujęte w Załączniku nr 15, nie musimy zlecać przelewu w MPP, mimo zapisania tego hasła na fakturze.

Dotychczas mogliśmy rozliczać się z kontrahentami w całości w określonej walucie. Wprowadzenie MPP spowodowało, że wspomniana zasada odnosi się już tylko do wartości netto. Równowartość podatku musimy płacić w złotówkach.

Sam podział płatności dokonywany jest automatycznie przez bank. Nie trzeba więc wykonywać dwóch osobnych przelewów. Wystarczy zaznaczyć taką opcję z poziomu samej transakcji bankowej – przy użyciu dedykowanego komunikatu przelewu wskazując numer faktury, numer NIP dostawcy, kwotę netto oraz kwotę VAT.

Split-payment, a faktoring

Wprowadzenie mechanizmu podzielonej płatności w żaden sposób nie ogranicza możliwości korzystania z usług faktoringu.

W przypadku konieczności zastosowania MPP, zlecenie prawidłowego przelewu leży po stronie faktora.

Odbiorca faktury, dokonując spłaty na rachunek faktora zleca już przelew łączny (zarówno wartość netto, jak i VAT)

Jak wygląda obsługa Split-Payment w Fandla?

Weryfikujemy czy wysyłane do nas faktury posiadają stosowne oznaczenie (zawierają opis “mechanizm podzielonej płatności”).

W przypadku braku oznaczeń lub ewentualnych wątpliwości, zawsze dzwonimy i dopytujemy o szczegóły.

Sankcje

Obowiązują od początku 2020 roku. Zostały wyodrębnione dwie grupy, w zależności czy odpowiedzialność leży po stronie wystawcy czy odbiorcy faktury.

1. Dla wystawcy faktury (za brak opisania faktury stosowną adnotacją)

  • dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 30% VAT wykazanego na fakturze
  • sankcja karno-skarbowa za wadliwe fakturowanie

Dodatkowe zobowiązanie podatkowe nie będzie miało zastosowania, jeśli wystawca faktury poniesie odpowiedzialność karno-skarbową lub gdy mimo wszystko płatność zostanie dokonana w split-payment.

Jeśli zapomnimy opisać fakturę, możemy naprawić błąd na dwa sposoby:

  • fakturą korygującą
  • notą korygującą

2. Dla odbiorcy faktury (jesli ten nie zastosuje obligatoryjnego mechanizmu podzielonej płatności)

  • dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 30% VAT wykazanego na fakturze
  • odpowiedzialność solidarna z kontrahentem za zaległości podatkowe, jeśli ten nie zapłaci należnego podatku VAT od transakcji.
  • sankcja karno-skarbowa o wartości 720 stawek dziennych
  • jeśli dokonamy płatności gotówką za zakupy, których wartość przekracza 15 tys. zł – nie będziemy mogli uznać kosztów uzyskania przychodów w PIT i CIT.

Dodatkowe zobowiązanie podatkowe nie będzie miało zastosowania, jeśli odbiorca faktury poniesie odpowiedzialność karno-skarbową lub gdy VAT od transakcji zostanie prawidłowo rozliczony.

Plusy i minusy rozwiązania

Niewątpliwym minusem tego rozwiązania jest oczywiście zamrożenie środków zgromadzonych na koncie VAT. Można bowiem wykonywać z niego wyłącznie operacje w zakresie:

  • płatności za swoje zobowiązania wobec dostawcy (dot. części podatku VAT powiązanej z daną transakcją)
  • przekazania środków na inny rachunek VAT (o ile prowadzony jest w tym samym banku)
  • opłacenia skadki do ZUS oraz podatków: PIT, CIT, akcyzowy lub celny

Istnieje możliwość wypłaty środków poza wskazanymi powyżej przypadkami wyłącznie za zgodą Krajowej Administracji Skarbowej. Urzędnicy mają jednak aż 60 dni na rozpatrzenie wniosku.

MPP ogranicza nam także możliwość operacji, które możemy dokonywać kartą bądź gotówką.

Z drugiej zaś strony, chroni nas przed nieuczciwymi kontrahentami. Dokonując podzielonej płatności nie zostaniemy ukarani solidarnie za uchybienia naszegi klienta w rozliczeniach VAT (zasada dochowania należytej staranności)

Dodatkową korzyścią jest także gwarancja szybszego zwrotu podatku – już w ciągu 25 dni od złożenia deklaracji.