Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych – źródło ważnych informacji

O istnieniu Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych wiele osób dowiedziało się na początku 2020 roku, z uwagi na liczne komunikaty o konieczności dodania swoich danych do bazy. Dowiedz się, czym jest Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych, w jakim celu został stworzony, jakie dane zawiera i kto musi się do niego zgłosić.

Co to jest Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych?

Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych (CRBR) to specjalny system, służący do gromadzenia i przetwarzania informacji na temat osób, które sprawują kontrolę nad spółką. Od 2019 roku Rejestr dostępny jest na stronie internetowej https://www.podatki.gov.pl/crbr/. Wszystkie dane, które znajdują się w CRBR, są jawne i może poznać je nieodpłatnie.

Dlaczego stworzono CRBR?

Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych stworzony został głównie w celu przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowania terroryzmu. Podstawą prawną do stworzenia CRBR jest nowelizacja Ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu z 2018 r. Była ona implementacją powstałej wcześniej unijnej dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2015/849 z 20 maja 2015 r. w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu (tzw. IV dyrektywa AML).

CRBR jest również bardzo przydatnych narzędziem dla osób, które chcę lub muszą sprawdzić, kto w rzeczywistości sprawuje kontrolę nad daną spółką. Jest to szczególnie istotne w przypadku dużych grup kapitałowych o skomplikowanej strukturze, gdzie nie zawsze jest to oczywiste – na przykład gdy spółka ma bardzo rozbudowany zarząd.

Kim jest beneficjent rzeczywisty?

Beneficjent rzeczywisty to osoba fizyczna, sprawująca bezpośrednią lub pośrednią kontrolę nad spółką dzięki posiadaniu specjalnych uprawnień, które umożliwiają wywieranie wpływu na wszelkie czynności, jakie podejmowane są przez spółkę. Uprawnienia te mogą wynikać z okoliczności prawnych lub faktycznych.

Za beneficjenta rzeczywistego uznaje się również osoby fizyczne, które nawiązują lub w imieniu których nawiązywane są stosunki gospodarcze (lub też przeprowadzana jest tzw. transakcja okazjonalna).

Dodatkowo ustawa przewiduje również inne przypadki, w których dana osoba może zostać uznana za beneficjenta rzeczywistego. W razie wątpliwości warto skontaktować się z odpowiednią instytucją.

Czego możesz dowiedzieć się z CRBR?

Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych zawiera szczeg informacji, między innymi takich jak:

  • imię i nazwisko beneficjenta rzeczywistego,
  • numer PESEL,
  • kraj zamieszkania,
  • wielkość i charakter udziału lub przysługujących uprawnień.

W CRBR dostępna jest specjalna wyszukiwarka. Konkretnego beneficjenta rzeczywistego wyszukać można na przykład po numerze NIP, numerze PESEL lub za pomocą imienia, nazwiska i daty urodzenia.

Kto musi zgłosić się do CRBR?

Do CRBR zgłosić się muszą niemal wszystkie spółki. Należą do nich:

  • spółki jawne,
  • spółki komandytowe,
  • spółki komandytowo-akcyjne,
  • spółki z ograniczoną odpowiedzialnością,
  • proste spółki akcyjne (od 1 marca 2021 roku),

Do CRBR zgłosić muszą się spółki akcyjne, jednak z obowiązku tego wyłączenia są spółki publiczne w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 623).

Uwaga: obowiązek dotyczy również spółek będących w stanie likwidacji lub upadłości.

Zgłoszenie beneficjenta rzeczywistego do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych musi mieć miejsce maksymalnie w terminie 7 dni od dnia wpisu podmiotu do Krajowego Rejestru Sądowego. Za brak zgłoszenia w terminie przewidziana jest kara w wysokości nawet do miliona złotych.

Jak zgłosić się do CRBR?

Aby zgłosić się do Rejestru, należy wysłać zgłoszenie drogą elektroniczną. Dokonać zgłoszenia może jedynie ta osoba, która jest uprawniona do reprezentowania spółki. Aby zgłoszenie zostało przyjęte, musi zostać zatwierdzone albo profilem zaufanym, albo też podpisem elektronicznym.

Jeżeli w spółce jest więcej beneficjentów rzeczywistych, każdy z nich musi dokonać zgłoszenia – musi również zrobić to osobno. Przed upłynięciem terminu warto sprawdzić, czy dane zgłoszenie zostało przyjęte i czy dane pojawiły się w CRBR.

Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych – podsumowanie

Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych powstał stosunkowo niedawno i dla wielu osób wiąże się on z kolejnym obowiązkiem, jednak – w myśl Ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu – CRBR może być ważnym źródłem informacji. Mogą z niego skorzystać także wszystkie osoby, które chcą sprawdzić, kto sprawuje kontrolę nad daną spółką. Warto pamiętać o dopisaniu się do CRBR, ponieważ kara finansowa za niedopełnienie tego obowiązku może być bardzo dotkliwa.